ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਭੂਤ ਤਿਉਹਾਰ

ਭੂਤ ਤਿਉਹਾਰ (中元节 ਜੋਂਗਯੁਆਨ ਜੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਭੁੱਖੇ ਭੂਤ ਤਿਉਹਾਰ ਜਾਂ ਯੂਲਾਨਪੇਨ ਤਿਉਹਾਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਚੀਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਲੱਖਣ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਵਾਇਤੀ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਚੰਦਰ ਮਹੀਨੇ ਦੇ 15ਵੇਂ ਦਿਨ - ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਗਸਤ ਜਾਂ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ - ਇਹ ਉਸ ਪਲ ਦਾ ਮੱਧ ਬਿੰਦੂ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭੂਤ ਮਹੀਨਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਤਮਾਵਾਂ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੂਲ

ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਬੁੱਧ ਅਤੇ ਤਾਓਵਾਦੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਰਾਹੀਂ ਉੱਭਰਿਆ ਹੈ:

ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਮੂਲ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਪਰਿਕਲਪਨਾ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਹੈ। ਉੱਲੰਬਨਾ (ਯੂਲਾਨਪੇਨ) ਸੂਤਰ ਵਿੱਚ ਭਿਕਸ਼ੂ ਮੁਲਿਅਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਬੁੱਧ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਇੱਕ ਭੁੱਖੇ ਭੂਤ ਵਜੋਂ ਫਸੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਬੁੱਧ ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸੱਤਵੇਂ ਚੰਦਰ ਮਹੀਨੇ ਦੇ 15ਵੇਂ ਦਿਨ, ਭਿਕਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਸੰਘ ਨੂੰ ਭੇਟਾਂ ਚੜ੍ਹਾਈਆਂ ਜਾਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਜ ਦੇ ਗੁਣ ਦੁਖੀ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰਨਗੇ। ਇਹ ਬਿਰਤਾਂਤ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਪਿਤਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਦਇਆ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।

ਇਹਨਾਂ ਬੁੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਤਾਓਵਾਦੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਨੇ ਵੀ ਭੂਤ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਤਾਓਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਸੱਤਵਾਂ ਮਹੀਨਾ ਧਰਤੀ ਅਧਿਕਾਰੀ (ਡਿਗੁਆਨਸ਼ੇਂਗ) ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਜਨਮਦਿਨ ਉਸੇ ਦਿਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। "ਤਿੰਨ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ" (ਸਵਰਗ, ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ) ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ, ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਮਰਤਲ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਉਤਰਦਾ ਹੈ। ਤਾਓਵਾਦੀ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਗਿਆਨ ਅੱਗੇ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭੂਤ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਨਰਕ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੁਰਖੇ ਅਤੇ ਭਟਕਦੀਆਂ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੋਵੇਂ ਜੀਵਤਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਤਾਲਮੇਲ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਤਿਉਹਾਰ ਬਣਾਇਆ ਜੋ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਧਾਰਮਿਕ, ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਡੂੰਘੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਹੈ।

ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ ਅਤੇ ਰਸਮੀ ਅਭਿਆਸ

1. ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟਾਂ

ਪਰਿਵਾਰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਗਵੇਦੀਆਂ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭੋਜਨ, ਧੂਪ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਆਮ ਹਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਜੌਸ ਪੇਪਰ - ਪੈਸੇ, ਕੱਪੜੇ, ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਲਗਜ਼ਰੀ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ - ਨੂੰ ਸਾੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਆਤਮਾਵਾਂ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਰਹਿ ਸਕਣ।

2. ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਲਾਲਟੈਣ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ

ਭਾਈਚਾਰੇ ਕਮਲ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੀਆਂ ਲਾਲਟੈਣਾਂ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਟਕਦੀਆਂ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਨਦੀਆਂ ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰਾਂ 'ਤੇ ਤੈਰਦੇ ਹਨ। ਚਮਕਦੀਆਂ ਰੋਸ਼ਨੀਆਂ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਉਮੀਦ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਸਤੇ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਵਾਰਸਾਂ ਦੇ ਮਰ ਗਏ ਸਨ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰ ਸਕਣ।

3. ਜਨਤਕ ਸਮਾਰੋਹ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ

ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਤਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰਨ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਚੀਨੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਹਨਾਂ ਸ਼ੋਅ ਨੂੰ ਗੇਟਾਈ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਅਣਦੇਖੇ ਭੂਤ ਵਾਲੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਲਈ ਅਗਲੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਖਾਲੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਰਗਰਮ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।

4. ਪੁਜਾਰੀ ਅਤੇ ਮੱਠੀ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ

ਤਾਓਵਾਦੀ ਪੁਜਾਰੀ ਅਤੇ ਬੁੱਧ ਭਿਕਸ਼ੂ ਅਕਸਰ ਸੂਤਰਾਂ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨ, ਚੌਲ ਖਿੰਡਾਉਣ, ਜਾਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ (ਪੁਦੂ) ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਾਰੋਹ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਭਟਕਦੀਆਂ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਤਾਬੂ

ਭੂਤ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ, ਲੋਕ ਬੇਚੈਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਜੀਵਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕਈ ਤਾਬੂਆਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੈਰਾਕੀ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭੂਤ ਛੁਪੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅਣਜਾਣ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸਤ੍ਹਾ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਖਿੱਚ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵਿਆਹ, ਘਰ ਬਦਲਣ, ਜਾਂ ਨਵੇਂ ਉੱਦਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਜੀਵਨ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੱਤਵਾਂ ਚੰਦਰ ਮਹੀਨਾ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਛੋਟੀਆਂ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ-ਕੱਪੜੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਛੱਡੇ ਜਾਂਦੇ, ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੀਟੀ ਵਜਾਉਣ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੇ ਕੋਈ ਅਣਜਾਣ ਆਵਾਜ਼ ਪਰਛਾਵੇਂ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਦੇ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।

ਇਹ ਅਭਿਆਸ ਇੱਕ ਡੂੰਘੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਜੀਵਤ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਸੀਮਾ ਪਤਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਵਧੇਰੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਹੱਤਵ

ਆਪਣੇ ਧਾਰਮਿਕ ਢਾਂਚੇ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਭੂਤ ਤਿਉਹਾਰ ਚੀਨੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਸਥਾਈ ਮੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪਿਤਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਹੈ - ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦਾ ਫਰਜ਼, ਕਨਫਿਊਸ਼ੀਅਨ ਸੋਚ ਦਾ ਇੱਕ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਦਇਆ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਯਾਦ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ, ਬਲਕਿ ਭੁੱਲੀਆਂ ਜਾਂ ਭਟਕਦੀਆਂ ਆਤਮਾਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਦੇਖਭਾਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਬੇਪਰਵਾਹ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਮੂਹਿਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਇਸਦੇ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ ਸਮਾਜਿਕ ਤਾਲਮੇਲ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਯਾਦ ਦੇ ਸਮੂਹਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਬੰਧਤ ਹੋਣ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਭੂਤ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਅਰਥ ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਆਲ ਸੋਲਜ਼ ਡੇ, ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਹੈਲੋਵੀਨ, ਅਤੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਡੇ ਆਫ ਦ ਡੈੱਡ ਵਰਗੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸਾਰੇ ਮੌਤ, ਯਾਦ, ਅਤੇ ਜੀਵਤਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਵਾਲੇ ਬੰਧਨਾਂ ਦੇ ਰਹੱਸਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਮਨੁੱਖੀ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਗੁਜ਼ਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਸਿੱਟਾ

ਭੂਤ ਤਿਉਹਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮਾਰੋਹ ਨਹੀਂ ਹੈ - ਇਹ ਇੱਕ ਜੀਵੰਤ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਭਿਆਸ ਹੈ ਜੋ ਅਤੀਤ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਭੇਟਾਂ, ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜਾਂ, ਅਤੇ ਯਾਦ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਚੀਨੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ, ਦਇਆ, ਅਤੇ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦੇ ਸਥਾਈ ਮੁੱਲਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਦੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਇਸਦੀ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਸਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਮੀਰੀ ਨੂੰ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਬਲਕਿ ਸਮੂਹਿਕ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਡੂੰਘੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਰਥਪੂਰਨ ਯਾਦਗਾਰਾਂ - ਭਾਵੇਂ ਤਿਉਹਾਰਾਂ, ਭੇਟਾਂ, ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਕਲਸ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ - ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਜੋ ਪਿਆਰ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਗੁਜ਼ਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਜੀਵਤਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।